Δημοκρατία

10
08

Ο φόβος του λαού και η επιστροφή της συντακτικής εξουσίας

Το πρόβλημά μας είναι η απονομιμοποίηση της πολιτικής από μνημόνια, από την οικονομική και πολιτισμική πτώχευση, την εξουσία των δημοκρατικά ανεξέλεγκτων Ευρωπαίων και Ελλήνων «ειδικών». Οι πολίτες σκιαγράφησαν την απάντηση με τη σταδιακή, εύθραυστη επιστροφή τους στο πολιτικό προσκήνιο. Η πολιτική φιλοσοφία και μια σκεπτόμενη συνταγματική θεωρία την παίρνει και τη γενικεύει
20
06

Η αβάσταχτη ελαφρότητα του ιστορικού αναθεωρητισμού

Είναι φανερό πως ο κ. Καλύβας προσεγγίζει το φαινόμενο του εκδημοκρατισμού, για να το θέσουμε ευγενικά, εντελώς απλοϊκά. Ένα αυταρχικό καθεστώς, όπως η χούντα των συνταγματαρχών, μπορεί να εγκυμονεί το σπόρο της Δημοκρατίας! Ακόμη παραπέρα, είναι η δικτατορική περίοδος που προσέφερε τα εργαλεία για τη μετάβαση στη Δημοκρατία. Είναι όμως πράγματι έτσι;
12
06

Ζακ Ρανσιέρ: Δημοκρατία, Ισότητα και Χειραφέτηση σε έναν Κόσμο που Αλλάζει

Περισσότερο από ποτέ ο κόσμος της ισότητας δείχνει να είναι το, πάντοτε υπό όρους, παράγωγο συγκεκριμένων επινοήσεων. Το παρόν μας μας ωθεί να ανακαλύψουμε ξανά ότι η ιστορία της ισότητας είναι μια αυτόνομη ιστορία. Δεν είναι η εξέλιξη στρατηγικών που βασίζονται στους τεχνολογικούς και οικονομικούς μετασχηματισμούς. Είναι ένας αστερισμός στιγμών -κάποιες ημέρες, κάποιες εβδομάδες, κάποια χρόνια που δημιουργούν συγκεκριμένες χρονικές δυναμικές, προικισμένες με περισσότερη ή λιγότερη ένταση και διάρκεια. Το παρελθόν δεν μας άφησε κανένα μάθημα, μόνο στιγμές που πρέπει να διευρύνουμε και να παρατείνουμε όσο μακρύτερα μπορούμε.
13
04

Περί νομιμοποίησης

Χρήστος Σίμος: Ας εξετάσουμε, ωστόσο, το ενδεχόμενο -που είναι άλλωστε και το πιο πιθανό- ότι το άρθρο συντάχτηκε πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας. Τι λέει λοιπόν ο κ. Βενιζέλος; Ότι οι ελπίδες της κυβέρνησης να παραμείνει έως τον Σεπτέμβριο του 2019 είναι «φρούδες». Γιατί;
12
01

Ο μεγάλος ηττημένος

Η κρίση της δημοκρατίας θέτει επιτακτικά το ζήτημα της ανανοηματοδότησής της. Προϋπόθεση είναι η προγραμματική ανανέωση της ίδιας της πολιτικής, δηλαδή η ανάκτηση των πρωτείων της από την οικονομία. Αυτό προϋποθέτει τη ριζική ανανέωση του πολιτικού λόγου, ώστε να αναδειχθούν όλες οι πολιτικές διακυβεύσεις της δημοκρατίας. Το αίτημα αυτό συγκαθορίζεται από τις διακυβεύσεις που αφορούν τη σχέση κράτους, θεσμών και δημοσίου αγαθού, σε συνάφεια με τη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού. Σε αυτές ενδέχεται να ξαναβρούμε το κέντρο του δημοκρατικού, πολιτικού ζητήματος, που είναι η σχέση πολιτικής και κράτους. Αυτό, πάλι, προϋποθέτει την αξιακή ανατίμηση της πολιτικής, με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη, ώστε να επιτευχθεί η διαμόρφωση και η θεσμική συγκρότηση μιας στρατηγικής που θα αποσκοπεί στην προάσπιση της κοινωνικής συνοχής. Έτσι θα διασφαλιστούν και όλες οι δικαιοκρατικές και δικαιωματοκρατικές αξίες. Τέτοιες αξίες, όμως, χωρίς την αρχή της κοινωνικής δικαιοσύνης, θα ισοδυναμούν με ανεκπλήρωτες ευχές.
04
01

Ο αντιδημοκρατικός λόγος

Η δημοκρατία είναι κερδισμένο έδαφος. Όχι τόσο με την έννοια της πολεμικής κατάκτησης ή ανάκτησης, όσο με εκείνη της καλλιέργειας. Μετατρέπει πεδία φυσικών σχέσεων και ανάλογης κοινωνικής αγριότητας σε πεδία πολιτικών σχέσεων και συντακτικής ρύθμισης, σε τόπους συλλογικής διαμόρφωσης και άσκησης ελέγχου επί της εξουσίας.
24
07

«Έτσι και κουνηθείτε θα σας πολεμήσουμε εμείς με τα όπλα που μας δώσατε»!

Το ερώτημα «πώς έπεσε η χούντα» έχει απασχολήσει τους κοινωνικούς επιστήμονες της μεταπολιτευτικής γενιάς, χωρίς όμως, κατά τη γνώμη μας, να έχει δοθεί ικανοποιητική απάντηση. Όχι τόσο γιατί ενδεχομένως κάποιες κρίσιμες πληροφορίες που αφορούν τις «υψηλές» επαφές εγχώριων και διεθνών παραγόντων δεν είναι σε ικανοποιητικό βαθμό γνωστές, αλλά διότι υπάρχει τουλάχιστον ένας παράγοντας που δεν έχει ληφθεί σοβαρά υπ' όψιν: Ο λαός. Όχι ο λαός ως οργανωμένη ή ανοργάνωτη πολιτική δύναμη, αλλά ο λαός ως στρατός.
09
05

Η αντι-μεταπολίτευση ως μετα-δημοκρατία

Η αντι-μεταπολίτευση είναι μια ελληνική εκδοχή του «μίσους για τη δημοκρατία»: ένα σύμπτωμα της βαθιάς δυσφορίας ή μνησικακίας εκ μέρους των κυρίαρχων τάξεων, η οποία σχετίζεται με την έλλειψη εγγύησης της εξουσίας τους. Αρκετές δεκαετίες μετά το διακηρυγμένο «τέλος της ιστορίας», η αντι-δημοκρατία αναδύεται στη σύγχρονη Ευρώπη ως φρονηματική εμπέδωση μιας άκριτης ομοθυμίας γύρω από το αφήγημα της λιτότητας και τη συγκρότηση του υπο-χρεωμένου υποκειμένου ‒ ενάντια στην κριτική και ενάντια στην εναλλακτική.